Aşağıda gelişim yolculuğunda karşılaşılabilecek bazı farklılaşma örnekleri yer almaktadır. Örnekler tam liste değildir. Amacı çocuğu bu temel başlıklarda gözlemlemek için fikir vermesidir. Çocuğu etiketlemek veya sınıflandırmak değildir.

En doğru yaklaşım, gözlemleriniz doğrultusunda uzman bir ekipten destek almaktır.

🌟 Duyusal Tepkiler

(Dokunma, ses, tat ve hareket duyuları)

• Yüksek seslerden veya ani gürültülerden huzursuz olur; örneğin elektrik süpürgesi çalışınca ağlar veya ellerini kulaklarına kapar.
• Giysilerin dokusundan veya etiketlerinden rahatsız olur; pamuklu tişört yerine sadece yumuşak kumaş giymek ister.
• Bazı yiyecekleri hiç istemez; örneğin püreleri reddeder veya sebzeleri yemeyi kabul etmez.
• Sarılmak veya dokunulmak istemediği anlar olur; kucağa alınmak istemez, kendi alanında durmak ister.
• Ağız yoluyla keşfetme eğilimi yüksek olabilir; oyuncakları, kalemleri veya tekstil ürünlerini ağzına götürür.
• Denge ve koordinasyonda zorlanabilir; merdiven çıkarken sık düşer, top oyunlarında zorlanır.
• Sallanmak veya yükseklikle ilgili aktivitelerden korkabilir; örneğin salıncağa binmek istemeyebilir.

💛 Duygusal ve Davranışsal Zorluklar

(Duygularını ifade etme ve düzenleme)

• Öfke nöbetleri veya ani duygu patlamaları sık görülür; oyuncak istediğinde ağlama krizleri yaşar.
• Sakinleşmekte zorlanır; örneğin düşüp incindiğinde uzun süre teselliye ihtiyaç duyar.
• Rutin değişikliklerine aşırı tepki verir; örneğin sabah kahvaltısı yerine öğle yemeği verildiğinde huzursuz olur.
• Uykuya dalmakta veya gece boyunca uyumakta zorlanabilir; uyumadan önce çok ağlar veya yatağında dönüp durur.
• Kalabalık ortamlarda veya yeni deneyimlerde kaygılı davranabilir; doğum günü partilerinde ağlayabilir veya yeni arkadaşlarla oynamaktan çekinebilir.
• Kaygılı davranışlar ve tikler görülebilir; örneğin sürekli saçını çekmek, parmak emme veya tekrar eden hareketler.

🏃 Motor Beceri Zorlukları

(Kas gücü, koordinasyon ve günlük hareketler)

• Ellerini ve parmaklarını kullanmakta zorlanır; kalemi tutarken elleri titrer veya düğme iliklemekte zorlanır.
• Emekleme, dönme, yürüme, koşma ve bisiklet sürmede zorlanabilir; merdiven çıkarken desteğe ihtiyaç duyabilir.
• Sık düşme ve sakarlık gözlemlenir; oyuncakları tutamayabilir veya oyun oynarken çarpabilir.
• Öz bakım becerilerinde yardıma ihtiyaç duyar; örneğin giyinirken veya dişlerini fırçalarken yardım ister.
• Makas kullanma ve çizim yapmada zorlanabilir; çizdiği şekiller kontrolsüz veya dağınık olur.

📚 Akademik ve Sosyal Zorlukları

• Dikkatini toplamakta güçlük yaşar; hikaye okurken ya da oyun sırasında sık sık dağılır.
• Oyuna veya etkinliklere katılımda isteksizlik görülebilir; grup oyunlarında pasif kalır veya çekinir.
• Sosyal iletişimde ve sıra bekleme gibi kurallarda zorlanabilir; sırada bekleyemez, hep öne geçmeye çalışır.
• Yeni insanlara, yeni yerlere veya yeni deneyimlere karşı çekingenlik gösterebilir; doktor ziyareti veya okul öncesi tanışmalarda ağlayabilir.
• Talimatları anlamakta veya takip etmekte zorlanabilir; örneğin basit “topu getir” gibi yönergelere uyum gecikir.
• Yeni oyunlar veya deneyimlere karşı korku gösterebilir; yüksek bir kaydıraktan kaymak istemez veya suyla oynamaktan çekinebilir.